ابراهيم عاملي ( موثق )

25

تفسير عاملي ( فارسي )

آنجا برترى دارد . بعضى گفته‌اند : ضمير « لِيُظْهِرَه » براى محمّد است يعنى محمّد را بر همه ى اهل دين چيره و برتر كند و يا بر همه ى احكام دين او را مسلَّط كند كه برايش كامل و نمودار باشد . « سِيماهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ » 29 ابو الفتوح : در مقصود از اين جمله اختلاف است : 1 - ابن عبّاس گفته است : يعنى در روز قيامت نورى به صورت دارند كه نشانه ى سجده ى آنها است در دنيا 2 - شهر بن حوشب گفت : جاى سجدهء ايشان در قيامت مانند ماه شب چهارده است 3 - مجاهد گفت : اثر خشوع و تواضع از روىشان نمودار است 4 - عمر بن عطيّه گفت : يعنى از زردى روى و اثر بيخوابى نمودار است كه مرد سجودند 5 - ابن جريج گفت : اثر سجود سنگينى است و روشنى صورت 6 - سعيد جبير گفت : چون بر زمين ، سجده ميكنند اثر خاك بر پيشانىشان نمودار است . كشف : ابو العاليه گفته است : يعنى چون بر خاك سجده مىكنند نه بر پارچه و بافتنى اثر آن نمودار است . « كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَه - الخ » 29 ابو الفتوح نوشته است : اين مثلى است كه خداى تعالى زد ، رسول را و اصحاب او را بزرعى كه اوّل تركه بزند يك شاخ باشد و آن اصل او بود كه از ميان دانه بيرون آيد آنگه پيرامون او شاخها و برگها بر آيد آنگه خوشه ها بيارد و پيرامون آن اصل در آيند و او را قوى دارند و راست دارند همچنين اصحاب محمّد صلَّى اللَّه عليه و آله و اهل بيت او پيرامون او جان و مال بفدا كرده به آن شاخها و برگها مانند كه زرع را قوى دارد در پيش او جهاد مىكنند و از او ذب مىكنند تا قوى شود و راست گردد چنان كه هر كه بنگرد به تعجب آيد كه كودكى باز مانده بى پدر و مادر يتيم ، ابو طالب او را در حجر خود گيرد خداى تعالى كار او به آن جا رساند بتربيت و به تقويت كه همه عالم از او عاجز آيند و در او بشگفت فرو مانند تا كافران از او بخشم آيند . سخن ما : 1 - اختلاف مفسّرين را در مقصود از « إِنَّا فَتَحْنا - الخ » .